مجموعه مقالات جلد دوم
(مجموعه آثار کنگره بزرگداشت علیبنابراهیم قمی (ره)؛ شماره ۳۲)
مقدمه کنگره…………………………. 17
مبانی نقد متنی در تفسیر قمی (دکتر فتحيه فتاحی زاده) 21
چکیده…………………………….. 21
بیان مسأله………………………… 22
1. عَرضۀ حدیث بر قرآن……………….. 23
1 ـ 1 ـ تحريف قرآن………………… 24
1-2. رفع حضرت عيسي A……………… 25
2. عَرضۀ حدیث بر سنت قطعیه…………… 27
2-1. نسبتِ کفر به ابوطالب…………… 28
3. عَرضۀ حدیث بر عقل………………… 30
3-1. مسخ اساف و نائله……………… 31
4. عَرضۀ حدیث بر حس، مشاهده و قطعیات علمی 31
4-1. لايههاي زمين………………….. 32
4-2. علت سوزانندگي خورشيد نسبت به ماه.. 33
4-3. خسوف وکسوف…………………… 33
منابع…………………………….. 40
زندگانی ابراهيم بن هاشم قمي (معصومه باقرى نژاد) 43
مقدمه:……………………………. 43
ولادت……………………………… 43
خاندان……………………………. 44
دوران جوانی……………………….. 45
انتقال از کوفه به قم……………….. 45
حوزههای درسی کوفه و قم……………… 46
روایت ابراهیم از امام صادق A………… 48
روایت ابراهیم از امام رضا A…………. 48
یونس بن عبدالرحمان و تعامل او با ابراهيم 49
ابراهیم در کلام علما………………… 50
مقام معنوی و اخلاقی ابراهیم………….. 52
فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی و سیاسی…… 52
وثاقت ابراهیم بن هاشم………………. 53
تألیفات…………………………… 56
مشایخ و اساتید…………………….. 56
شاگردان………………………….. 57
تاريخ وفات و مدفن ابراهيم………….. 58
منابع و مآخذ………………………. 58
بررسی علوم اهل بیت G در تفسیر قمی (حسن مهدى فر) 61
دیباچه……………………………. 61
چکیده…………………………….. 62
مقدمه…………………………….. 63
فصل اول: کلیات و مفاهیم………………. 65
الف) مفاهیم…………………………….. 65
1. علم و اقسام آن…………………. 65
تعريف علم………………………… 65
اقسام علم………………………… 66
الف) علم حصولي و حضوري…………….. 66
ب) علم غيب و شهود…………………. 67
2) اهل بيت G……………………… 67
3 – تفسير قمي…………………….. 68
الف) مؤلف کتاب……………………. 69
ب) تفسير قمي……………………… 69
ب) کلیات علوم اهل بیت G…………….. 70
واقعيتهاي انکار ناپذير…………….. 71
خبرهاي غيبي تحقق يافته…………….. 71
فقدان عجز و جهل در پاسخ به سؤالات……. 72
مرجعيت علمي اهل بيت G……………… 73
اعتراف دشمنان…………………….. 73
ميراث عظيم علمي…………………… 74
فصل دوم: آیاتی که بیانگر علوم اهلبیت G است 75
1. آدم A و آیات تعلیم اسماء…………. 75
2. ابراهیم A و آیات علم به ملکوت آسمانها و زمین 77
3. آیه ارتضاء……………………… 78
4. آیات شهادت پیامبر 9 بر اعمال………. 80
توضيح و بيان آيات…………………. 81
5- آيه اهل الذکر…………………… 85
6. آیه علم الکتاب………………….. 88
رواياتي مبني بر ابعاد علم اهل بيت G…. 89
الف) آگاهي به زمان مرگ خويش(علم منايا و بلايا): 89
ب) آگاهي اهل بيت G به آنچه که در آسمانها و زمين و بهشت و جهنم است و علم به گذشته و آینده تا روز قيامت و آگاهي به وقت مرگ خود. 91
فصل سوم: منابع علم اهل بیت G………….. 92
1- وحی و قرآن……………………… 92
2- وراثت از پیامبر…………………. 94
3- الهام………………………….. 97
4- القای روح القدس…………………. 99
5- تحدیث…………………………. 102
6- کتاب جفر و جامعه……………….. 104
آگاهي نسبت به اديان و کتب آسماني…… 105
خاتمه و نتیجه گیری:……………….. 106
منابع:…………………………… 108
تفسیر قمی بین رد و قبول (سيّد حسن نقيبى). 111
مطالبی که در تفسیر آلاء الرحمان؛ مرحوم علامه بلاغی از تفسیر علی بن ابراهیم قمی نقل کرده است…………… 113
در تفسیر قمی……………………… 119
در تفسیر قمی در روایت صحیح…………. 127
علی بن ابراهیم در تفسیر آلاء الرحمان علامه محمد جواد بلاغی 138
مروری بر استفادههای مجمع البیان از «تفسیر قمی» (سيد حسن نقيبی) 141
علی بن ابراهیم در مجمع البیان طبرسی…. 142
داستان داوود A……………………. 144
غزوه احد…………………………. 149
اخلاق در تفسیر قمی (سيد مراد رضا رضوى هندى) 191
تعریف اخلاق……………………….. 191
اهمیت روایات اخلاقی………………… 192
ارکان علم اخلاق……………………. 194
مفهوم اعتدال و حد وسط……………… 206
روش بیان مطالب در علم اخلاق…………. 208
رذایل و فضائل قوه نفس ناطقه………… 208
الف) رذيله جهل…………………… 208
فضيلت علم……………………….. 210
فرق بين خشيت و خوف مذموم………….. 210
يقين در برابر جهل مرکب……………. 211
سنگيني وظيفه عالم………………… 212
عالم بدون عمل……………………. 213
رابطه علم با زهد…………………. 214
مرحله دوم: نفس امّاره………………. 215
حب دنيا…………………………. 215
حقيقت لذات دنيا………………….. 216
فضيلت زهد……………………….. 219
تعريف زهد……………………….. 219
درجات زهد……………………….. 221
درجه اول: زهد در شبهه…………….. 222
1. پاکيزگي نفس…………………… 223
2. صعود و رفعت به سوي خدا…………. 223
3. دوري از هم نشيني با فاسقان……… 223
درجه دوم، زهد در فضول…………….. 224
حصول وقت زياد براي سلوک الي الله……… 224
قطع اضطراب………………………. 224
1. آراسته شدن به زيور انبياء و صديقين. 224
درجه سوم زهد در زهد………………. 225
راه درک زهد……………………… 226
رذيلت بخل……………………….. 228
بخيل کافر……………………….. 230
شح بدتر از بخل…………………… 232
معالجه بخل………………………. 234
فضيلت سخاوت……………………… 235
حد سخاوت………………………… 235
مصاديق سخاوت…………………….. 236
1. انفاق در راه خدا………………. 236
2. قرض و صدقه……………………. 237
3. سخاوت در جان………………….. 237
ايثار بالاترين درجه سخاوت………….. 237
رذيلت غنا و بي نيازي……………… 238
فقر بعد از غِني…………………… 239
فضيلت فقر……………………….. 240
مرحله چهارم……………………… 242
1. حسد………………………….. 242
حسود و دشمن با خدا……………….. 243
حسد سبب توهين به پيامبر…………… 244
فضيلت نصيحت……………………… 244
رذيلت قطع رحم……………………. 245
صلهي رحم………………………… 246
معنا و حدود صله رحم………………. 247
عقوق والدين……………………… 248
اطاعت از والدين………………….. 249
استهزاء…………………………. 250
عاقبت استهزاء كنندگان……………… 251
غيبت……………………………. 256
حرمت مجلس غيبت…………………… 259
علاج مرض غيبت…………………….. 260
فضيلت مدح مومنين…………………. 261
کذب…………………………….. 262
تهمت کذب به حضرت ابراهیم A…………. 262
تهمت دروغ به حضرت يوسف A…………. 266
صدق…………………………….. 267
ريا…………………………….. 268
اخلاص……………………………. 269
مخلِصين و مخلَصين…………………… 269
نشانههای اخلاص……………………. 270
راههاي رسيدن به اخلاص……………… 271
1- دل نبستن به دنيا………………. 271
2- بيتوجهي به اقبال و ادبار……….. 272
3- اعتماد به خدا…………………. 273
4- اخفاي عمل…………………….. 273
آثار اخلاص……………………….. 273
1. هيبت و خشوع موجودات……………. 273
2. كفايت امور……………………. 275
3. روشن بيني…………………….. 275
اصرار بر معصيت…………………… 276
يزيد نمونهاي از اصرار برگناه……….. 277
توبه……………………………. 277
مراحل توبه و استغفار……………… 278
داستان قوم يونس A……………….. 278
راه رسيدن به توبه………………… 280
شرائط قبولي توبه…………………. 281
کسانی که توبهشان پذیرفته نمیشود :….. 282
چگونگي توبه……………………… 283
رذیلت اعتماد به ما سوی الله…………… 285
فضيلت توکل………………………. 286
ارزش توکل……………………….. 286
توکل و توحيد افعالي………………. 287
مراحل توکل………………………. 287
رذيلت کفران نعمت…………………. 289
آثار کفران نعمت………………….. 290
1- فقر و فلاکت دنيوي………………. 290
2- عذاب آخرت:……………………. 291
فضيلت شکر نعمت…………………… 293
تعریف شکر………………………… 294
ارکان و پایههای شکر……………….. 294
1- معرفت به نعمت و منعم…………… 294
2- حالت خضوع و تواضع……………… 295
مراحل شکر……………………….. 296
شکر خلّصين……………………….. 297
رذيلت جزع و بيتابي……………….. 299
فضيلت صبر……………………….. 301
جايگاه صبر………………………. 302
ارزش صبر شيعيان………………….. 303
راه رسيدن به صبر…………………. 304
1ـ حريت…………………………. 304
2ـ يقين به مبدأ و معاد……………. 305
3ـ چگونگي مقايسه خود و ديگران در ماديات و معنويات 305
4ـ توجه به حکمت تکاليف و مصائب…….. 306
صبر در مسائل اجتماعي……………… 306
ريشه صبر………………………… 307
فهرست منابع و مآخذ………………… 309
الکلام العِلوی في بیان الجنه و النار من تفسیر علی بن ابراهیم القمی (السيّد قوامالدين هاشمی)……………… 311
مقدّمة……………………………. 311
ألف: الجنّة……………………….. 312
1. خلق الجنّة…………………………. 312
2. مکان الجنّة…………………………. 313
3. الجنّة الموعودة……………………….. 314
4. عظمة الجنّة عند أهلها……………………. 314
5. سعة منزل أهل الجنّة…………………….. 315
6. زمان استقرار أهل الجنّة فيها…………………. 316
7. مسيرة انتشار طيب ریح الجنّة………………… 316
8. من صفات طوبی………………………. 316
9. سدرة المنتهی……………………….. 317
10. نعمات الجنّة:……………………….. 318
ألف: النعمات المعنویة……………………… 318
1. رضوان الله………………………… 318
2. فرح أهل الجنّة……………………….. 319
3. الإمارة الخاصّة………………………. 319
4. النزاهة من الاباطیل…………………….. 320
ب: النعمات المادّیة………………………. 320
1. المآکل و المشآرب……………………… 320
2. الملابس………………………….. 321
3. الرفاهیّات…………………………. 322
4. النکاح…………………………… 324
ألف: کیفیّة خلق الجواری……………………. 324
ب: ذوات الجواری………………………. 324
ج: تعداد الجواری……………………….. 324
د: من صفات الحور العین……………………. 325
11. مراتب أهل الجنّة……………………… 326
ألف: درجة المؤمن………………………. 326
ب: درجة رسول الله 9……………………… 326
12.أولاد المؤمنین في الجنّة…………………… 327
13.حیاة عوالم الاخرة……………………… 327
14.دوام الجنّة…………………………. 327
15.الجنّة لیس محلّ الأجنّة المؤمنین……. 328
16.عدم الموت في الجنّة…………………….. 328
ب: جهنّم………………………….. 328
1. مخلوقیة جهنّم……………………….. 328
2. نسبة الصراط إلی الأرض و جهنّم………………. 329
3. إتمام الحجّة علی أهل جهنّم………………….. 329
4. زمان ورود أهل جهنّم فیها………………….. 330
5. إتیان جهنّم…………………………. 330
6. جهنّم ماوی عُنـُد………………………. 331
7. مساواة الإنس و الجنّ لجهنّم………………….. 331
8. إحاطة جهنّم بأهلها……………………… 331
9. ابواب جهنّم………………………… 331
10. درکات جهنّم……………………….. 333
11. حطب جهنّم………………………… 334
12. أنواع عذاب جهنّم……………………… 335
ألف: العذاب الروحانی……………………… 335
1. الوارثون………………………….. 335
2. تحقیر أهل جهنّم………………………. 335
ب: العذاب الجسمانی………………………. 336
13.استمرار عذاب جهنّم…………………….. 337
14.شدّة حرّ نار جهنّم……………………… 338
15.عظمة جهنّم………………………… 339
16.قباحة وجوه أهل جهنّم……………………. 339
17.حیاة عوالم الآخرة……………………… 340
19.منيّة أهل جهنّم……………………….. 341
20. خلود أهل جهنّم………………………. 341
21. قسیم النار………………………… 341
آیات الاحکام (سيد رضا حسينی کيا)……… 343
مقدمه……………………………. 343
باب الطهارة………………………. 344
باب الصلاة………………………… 344
باب الصوم………………………… 347
باب الزکاة……………………….. 349
باب الحج…………………………. 351
باب الجهاد……………………….. 356
باب النکاح و الطلاق………………… 359
باب الظهار……………………….. 370
باب الايلاء………………………… 372
باب اللعان……………………….. 373
باب الأطعمة و الأشربة……………….. 374
باب الوصية……………………….. 378
باب الاولاد………………………… 379
باب الارث…………………………. 380
باب القصاص……………………….. 385
باب الديات……………………….. 388
باب الحدود……………………….. 388
